Jak to liczymy
W pozycyjnym systemie liczbowym o podstawie b każda cyfra jest warta b razy więcej niż cyfra po jej prawej stronie. System dwójkowy (b = 2) zna tylko cyfry 0 i 1, szesnastkowy (b = 16) używa 0–9 oraz A–F dla wartości od 10 do 15.
1011₂ = 1·2³ + 0·2² + 1·2¹ + 1·2⁰ = 11₁₀
W drugą stronę dzieli się liczbę dziesiętną wielokrotnie przez podstawę; reszty czytane od dołu do góry dają cyfry. Jedna cyfra szesnastkowa to dokładnie cztery bity, jedna ósemkowa – trzy.
Kod uzupełnień do dwóch zapisuje liczby ujemne tak, jak przechowuje je komputer: odwraca się wszystkie bity i dodaje 1. Kalkulator wybiera najmniejszą wystarczającą szerokość: 8, 16, 32 lub 64 bity.
Przykład
Liczba dziesiętna 100 to dwójkowo 0110 0100, ósemkowo 144 i szesnastkowo 64.
Najczęstsze pytania
Jak zamienić liczbę dziesiętną na dwójkową?
Dziel liczbę wielokrotnie przez 2 i zapisuj reszty. 13 : 2 = 6 reszta 1, 6 : 2 = 3 reszta 0, 3 : 2 = 1 reszta 1, 1 : 2 = 0 reszta 1. Czytane od dołu: 1101.
Jak zamienić liczbę szesnastkową na dwójkową?
Zastąp każdą cyfrę szesnastkową jej czterema bitami: A = 1010, F = 1111. Tak 0xAF staje się 1010 1111.
Dlaczego programiści używają systemu szesnastkowego?
Jeden bajt (8 bitów) mieści się dokładnie w dwóch cyfrach szesnastkowych. Dlatego adresy pamięci, kolory jak #FF8800, kody znaków i maski bitowe zapisuje się zwykle w hex.
Czy mogę zamieniać liczby z przecinkiem?
Nie, kalkulator działa na liczbach całkowitych – za to dowolnie dużych, daleko ponad 64 bity.