Svona er reiknað
Bein hlutföll: ef ein stærð tvöfaldast, tvöfaldast hin líka (t.d. magn og verð).
x = B × C ÷ A
Öfug hlutföll: ef ein stærð tvöfaldast, helmingast hin (t.d. fjöldi starfsmanna og vinnutími).
x = A × B ÷ C
Dæmi
Ef 3 kg af eplum kosta 12 kr., þá kosta 5 kg 20 kr. – eitt kíló kostar 4 kr.
Algengar spurningar
Hvernig veit ég hvaða tegund á við?
Spurðu þig: stækkar niðurstaðan þegar upphafsmagnið stækkar? Þá eru það bein hlutföll. Ef hún minnkar – til dæmis af því að fleiri hjálparhendur ljúka verkinu fyrr – eru það öfug hlutföll.
Af hverju kallast þetta þríliðureikningur?
Af því að þrjú gildi eru þekkt og það fjórða er leitt af þeim – hefðbundið í þremur skrefum: þekkta hlutfallið, gildið fyrir eina einingu og gildið fyrir umbeðið magn.
Má nota tugabrot?
Já, allir reitir taka við tugabrotum.