Nasıl hesaplanır?
Doğru orantı: Bir büyüklük iki katına çıkarsa diğeri de çıkar (ör. miktar ve fiyat).
x = B × C ÷ A
Ters orantı: Bir büyüklük iki katına çıkarsa diğeri yarıya iner (ör. işçi sayısı ve çalışma süresi).
x = A × B ÷ C
Örnek
3 kg elma 12 TL ise 5 kg 20 TL eder – bir kilogram 4 TL’dir.
Sık sorulan sorular
Hangi orantının geçerli olduğunu nasıl anlarım?
Kendinize sorun: Başlangıç miktarı büyüdükçe sonuç da büyüyor mu? O zaman doğru orantıdır. Küçülüyorsa – örneğin daha çok yardımcı işi daha çabuk bitirdiği için – ters orantıdır.
Buna neden “üç bilinenli kural” da denir?
Çünkü üç değer bilinir ve dördüncüsü bunlardan türetilir – geleneksel olarak üç adımda: bilinen oran, bir birimin değeri ve aranan miktarın değeri.
Ondalık sayı kullanabilir miyim?
Evet, tüm alanlar ondalık sayı kabul eder.